“Op een heldere dag kan ik vanaf de Domtoren in Utrecht de Noordzee zien!”
Trotse Utrechters vertellen dit graag aan mensen van buiten de stad. Maar klopt het ook echt? Met de relatief eenvoudige formule d = √(hx13) kunnen we deze uitspraak checken.
‘d‘ is de afstand tot de horizon in kilometers, ‘h‘ is de zichthoogte in meters, het getal ‘13‘ is bepaald door de straal op een perfect bolvormige genomen Aarde. De hoogte van het uitkijkpunt (De Dom in Utrecht) is 102 meter. We vermenigvuldigen dat met 13, van het totaal (1326) trekken we wortel. De uitkomst is 36,4. Dit is de afstand van de horizon in kilometers – als het héél helder is.
Conclusie: de opschepper die bovenstaande uitspraak doet heeft misschien het gooimeer gezien. Om in de Noordzee te staren staat hij domweg te laag.
Voorbeelden:
Tabel met afstanden tot aan de horizon. Kijkend tot op de grond zonder obstakels ertussen.
| “h” kijkhoogte |
“d” afstand tot horizon |
| 1 m | 3,6 km |
| 2 m | 5,1 km |
| 5 m | 8,0 km |
| 10 m | 11,3 km |
| 20 m | 16,0 km |
| 50 m | 25,3 km |
| 100 m | 35,7 km |
| 200 m | 50,5 km |
| 500 m | 79,9 km |
| 1 km | 112,9 km |
| 2 km | 159,7 km |
| 5 km | 252,5 km |
| 10 km | 357,2 km |
Bijvoorbeeld: Vanuit een vliegtuig op 10 km hoogte kun je de Aarde tot op ongeveer 350 km afstand zien (als er geen wolken in de weg zitten).
De zendmast van Lopik heeft een hoogte van 375 m en zou daarmee op een verder vlakke en lege Aarde tot op 69 km afstand van net boven de grond te zien zijn. De zendmast van Roermond is 197 m hoog en van daar vandaan is de horizon 50 km weg.
Je kunt van de top van de ene mast de top van de andere zien als ze op minder dan 69 + 50 = 119 km van elkaar staan(op een verder vlakke en lege Aarde).
Bereken zelf jou afstand tot de horizon met een online calculator
“In Depth” weten hoe (LOS)Line Off Sight exact wordt berekend? lees wiki-webpagina.