Bandplan zendamateurs

Het bandplan voor zendamateurs geeft aan welke delen van de amateurbanden voor welke soorten verbindingen worden gebruikt. Het is geen wet, maar een internationale afspraak om storingen te voorkomen en efficiënt gebruik van het spectrum te maken. In Nederland volgt men het IARU Region 1 bandplan (Europa, Afrika en Midden-Oosten), naast de vergunningseisen van de overheid (RDI).

Overzicht van de belangrijkste amateurbanden (IARU Region 1)

Hieronder een vereenvoudigd overzicht van de meest gebruikte banden en hun typische toepassingen:

HF-banden (kortegolf, lange afstand)

Band	Frequentiegebied	Typisch gebruik
160 m	1.810 – 2.000 MHz	CW, SSB, lokaal en nacht DX
80 m	3.500 – 3.800 MHz	SSB, CW, regionale communicatie
60 m	ca. 5 MHz (kanalen)	Experimenteel, NVIS
40 m	7.000 – 7.200 MHz	CW, digitale modes, SSB
30 m	10.100 – 10.150 MHz	CW en digitaal (geen SSB)
20 m	14.000 – 14.350 MHz	Wereldwijde DX
17 m	18.068 – 18.168 MHz	CW, digitaal, SSB
15 m	21.000 – 21.450 MHz	DX bij goede propagatie
12 m	24.890 – 24.990 MHz	DX
10 m	28.000 – 29.700 MHz	SSB, FM, repeaters, DX

Typische indeling binnen HF-banden:

Onderkant: CW (morse)
Midden: digitale modes (FT8, RTTY, PSK31)
Bovenkant: SSB (spraak)

VHF-banden (2 meter band)

Band	Frequentiegebied	Gebruik
2 m	144 – 146 MHz	FM, repeaters, SSB, digitaal, satelliet

Gebruikelijk:

144.000–144.150 CW/weak signal
144.150–144.400 SSB
145.600–145.7875 repeater output (NL typisch)

UHF-banden (70 cm band)

Band	Frequentiegebied	Gebruik
70 cm	430 – 440 MHz	Repeaters, FM, digitaal (D-STAR, DMR, C4FM)

Typisch:

Onderkant: SSB/CW
Midden: simplex FM
Bovenkant: repeaters en digitale modes

Belangrijk om te weten (Nederland)

Je moet binnen de toegewezen frequenties van je licentie blijven (Novice of Full).
Het bandplan is een gentlemen’s agreement: je mag technisch elders zenden binnen de band, maar dat wordt niet gewaardeerd.
Digitale modes hebben vaak internationaal afgesproken frequenties (bijv. FT8 op 7.074 MHz, 14.074 MHz).

Hier is het bandplan speciaal voor de Nederlandse Novice-licentie (N-registratie). Dit is een praktisch overzicht, gebaseerd op de toegestane frequenties in Nederland én hoe de banden in de praktijk gebruikt worden volgens het IARU Region 1 bandplan.

Overzicht Novice-banden (Nederland)

HF (kortegolf) — waar je wereldwijd verbindingen maakt

Band	Frequentiegebied (Novice)	Vermogen	Typisch gebruik
80 meter	3.500 – 3.650 MHz	niet tegestaan
40 meter	7.000 – 7.100 MHz	max. 100 W PEP	CW, FT8, digitale modes
20 meter	14.000 – 14.250 MHz	max. 100 W PEP	DX, SSB, FT8
10 meter	28.000 – 29.700 MHz	max. 100 W PEP	SSB, FM, repeaters

👉 Praktische indeling binnen HF-banden:

Onderste deel: CW (morse)
Midden: digitale modes (FT8 vaak rond .074)
Bovenste deel: SSB (spraak)

Voorbeelden:

7.074 MHz → FT8 (40 m)
14.074 MHz → FT8 (20 m)
28.074 MHz → FT8 (10 m)

VHF — 2 meter band (zeer populair in NL)

Band	Frequentiegebied	Vermogen	Gebruik
2 meter	144 – 146 MHz	max. 25 W	FM, repeaters, SSB

Veelgebruikte delen:

144.300 MHz → SSB calling frequency
144.800 MHz → APRS
145.500 MHz → FM calling frequency
145.600–145.7875 → repeater outputs (NL)

UHF — 70 cm band

Band	Frequentiegebied	Vermogen	Gebruik
70 cm	430 – 440 MHz	max. 25 W	FM, repeaters, digitaal

Typisch:

433.400 MHz → FM calling frequency
438–439 MHz → repeaters / digitaal

Wat Novice operators in Nederland meestal doen

Praktisch gezien hoor je veel activiteit op:

✅ HF

14.074 MHz (FT8, altijd activiteit)
14.200 – 14.250 MHz (SSB)
7.074 MHz (FT8)

✅ VHF/UHF

145.500 MHz (2m oproepfrequentie)
Lokale repeaters (sterk afhankelijk van regio)

Handige beginnerstips

Begin op 20 meter: vaak de makkelijkste DX-band met weinig vermogen.
FT8 werkt goed met simpele antennes.
Op 2m/70cm leer je snel procedures via repeaters.
Luisteren vóór zenden voorkomt storing.